Dr. ÖÄŸr. Üyesi Gökhan YILDIZ çalışmalarını dört araÅŸtırma alanı üzerinde sürdürmektedir
1. Non-Immune Hydrops Fetalis (NIHF)
2. Hepatoselüler Karsinom (HCC)
3. Fonksiyonel Genomik
4. Diğer Kalıtsal Hastalıklar
1. Non-Immune Hydrops Fetalis (NIHF)
NIHF, fetüs geliÅŸimi sırasında deri altında ödem, perikardiyal efüzyon (kalbi saran zar altında sıvı birikimi), plevral efüzyon (akciÄŸeri saran zarın altında sıvı birikimi) veya ascites (periton altında sıvı birikimi) bulgularıyla karakterize olan ölümcül bir patolojidir. NIHF, dünya genelinde fetal ve erken yeni doÄŸan dönemde görülen ölümlerin baÅŸlıca nedenleri arasındadır. ÇeÅŸitli enfeksiyonlar ve kromozom anomalileri gibi etkenlerin NIHF oluÅŸumuna yol açabildiÄŸi belirlenmiÅŸ olmakla birlikte NIHF’nin etiyolojisindeki baÅŸlıca faktörün tek gen mutasyonları olduÄŸu belirlenmiÅŸtir. Öte yandan, NIHF’nin monogenik etiyolojisinde yer alan genlerin sayısı birkaç genle sınırla olmayıp 200’e yakın olması önemli bir zorluk oluÅŸturmakta ve yeni yapılan çalışmalarla bu sayı giderek artmaktadır. Buna ek olarak, NIHF ile iliÅŸkilendirilen genlerin ve mutasyonların hücre içindeki ve geliÅŸim sırasındaki fonksiyonel etkileri de henüz bilinmemekte ve günümüzde NIHF’ye özgü moleküler hedefli bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Bugüne kadar NIHF ile ilgili olarak bir adet BAP, bir adet TÜBÄ°TAK 3501 ve bir adet TÜSEB Sistem Biyolojisi Ve Biyoenformatik projesi yürütülmüÅŸtür. Bu projelerle ÅŸimdiye kadar özetle, NIHF öykülü ailelerde NIHF’ye yol açan genlerin ve mutasyonların belirlenmesi, bu genlerden birinin kodladığı proteinin rol oynadığı sinyal yolağındaki fonksiyonel etkilerin araÅŸtırılması ve NIHF iliÅŸkili hücre sinyal yolağı haritasının ve tedaviye yönelik potansiyel ilaç adaylarının araÅŸtırılması çalışmaları gerçekleÅŸtirilmiÅŸtir.
NIHF ile ilgili yürütülen projelerin listesi:
-
TSB-2018-7412 kodlu KTÜ-BAP03 BaÅŸlangıç Destek Projesi, Yürütücü, 2019-2021.
-
119S356 kodlu TÜBÄ°TAK 3501 Kariyer GeliÅŸtirme Projesi, Yürütücü, 2019-2023.
-
2019-TA-01-2358 kodlu TÜSEB Sistem Biyolojisi Ve Biyoenformatik Stratejik Ar-Ge Projesi, Yürütücü, 2020-2023.
NIHF iliÅŸkili tez çalışmalarının listesi:
-
Fikret YANAR. Non-Immune Hydrops Fetalis Ä°liÅŸkili Sinyal Yolağının In Silico Yöntemlerle AraÅŸtırılması. KTÜ SaÄŸlık Bilimleri Enstitüsü Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. Trabzon, 2022.
2. Hepatoselüler Karsinom (HCC)
KaraciÄŸer kanseri, dünyada en sık teÅŸhis edilen kanser tipleri arasında yedinci, kansere baÄŸlı ölüm nedenleri arasında üçüncü sıradadır. Primer karaciÄŸer kanserlerinin farkı tipleri olup, %85’ini HCC oluÅŸturmaktadır. HCC’ye baÄŸlı mortalite oranının yüksek olmasının ana nedenleri HCC tanısının sıklıkla hastalığın ilerleyen aÅŸamalarda gerçekleÅŸmesi ve HCC hücrelerinin ilaç tedavilerine yüksek direnç göstermesidir. HCC araÅŸtırma alanında yaptığımız çalışmalardaki ana amacımız HCC oluÅŸumunda ve HCC hücrelerinin ilaç tedavisine direnç geliÅŸtirmesinde rol oynayan biyolojik süreçlerin ve önemli moleküllerin belirlenmesine katkı saÄŸlamaktır.
HCC hakkında bugüne kadar yaptığımız çalışmalara örnek olarak senesens durumundaki sirozlu karaciÄŸer hücrelerinin ölümsüz HCC hücrelerine dönüÅŸümünde rol oynayan biyolojik süreçlerin belirlendiÄŸi (Yildiz vd. 2013), HCC hastalarında en sık olarak görülen protein kodlamayan bölge mutasyonları olan TERT promotör mutasyonlarının in vitro ve in vivo mutasyon frekanslarının belirlendiÄŸi (Çevik vd. 2015) ve HCC hücrelerinin ilaç uygulamasına hassasiyet ve direnç göstermelerinde rol oynayan genetik ve transkripsiyonel faktörlerin araÅŸtırıldığı (Yildiz 2018) yayınlar gösterilebilir.
HCC ile ilgili yayınlardan seçilenler:
-
Yildiz G, Arslan-Ergul A, Bagislar S, Konu O, Ozturk N, Ozdag H, Erdal E, Karademir S, Sagol O, Mizrak D, Bozkaya H, Ilk HG, Ilk O, Bilen B, Cetin-Atalay R, Akar N, Ozturk M. Genome-wide transcriptional reorganization associated with senescence-to-immortality switch during human hepatocellular carcinogenesis. PLoS One. 2013. 8 (5): e64016. PMID: 23691139. DOI: 10.1371/journal.pone.0064016.
-
Cevik D, Yildiz G, Ozturk M. Common telomerase reverse transcriptase promoter mutations in hepatocellular carcinomas from different geographical locations. World. J. Gastroenterol. 2015. 21 (1): 311-317. PMID: 25574106. DOI: 10.3748/wjg.v21.i1.311.
-
Yildiz G. Integrated multi-omics data analysis identifying novel drug sensitivity-associated molecular targets of hepatocellular carcinoma cells. Oncol. Lett. 2018. 16(1): 113-122. PMID: 29930714. DOI: 10.3892/ol.2018.8634.
-
Iscan E, Ekin U, Yildiz G, Oz O, Keles U, Suner A, Cakan-Akdogan G, Ozhan G, Nekulova M, Vojtesek B, Uzuner H, Karakülah G, Alotaibi H, Ozturk M. TAp73β Can Promote Hepatocellular Carcinoma Dedifferentiation. Cancers. 2021. 13(4): 783. DOI: 10.3390/cancers13040783.
HCC ile ilgili yürütülen projelerin listesi:
-
28002 kodlu TÜSEB A Grubu Ar-Ge Projesi, Yürütücü, 2023-2024.
-
222Z254 kodlu TÜBÄ°TAK 3501 Projesi, AraÅŸtırmacı, 2023-Devam ediyor.
-
TSA-2024-11015 kodlu KTÜ BAP13 AraÅŸtırma Üniversiteleri Destek Programı Projesi, Yürütücü, 2024-Devam ediyor.
-
38934 kodlu TÜSEB A Grubu Ar-Ge Projesi, Yürütücü, 2024-Devam Ediyor.
3. Fonksiyonel Genomik
Fonksiyonel genomik, genlerin ve proteinlerin fonksiyonlarının ve birbirleriyle olan iliÅŸkilerinin belirlenmeye çalışıldığı bir araÅŸtırma alanıdır. Yeni nesil DNA ve RNA dizileme ve biyoenformatik analizleri, CRISPR/Cas9 genom düzenleme ve immünopresipitasyon gibi fonksiyonel genomik araÅŸtırma yöntemlerini uyguladığımız araÅŸtırma projeleriyle kalıtsal hastalıklarla iliÅŸkili genlerin ve proteinlerin biyolojik fonksiyonlarını aydınlatmaya çalışmaktayız.
Fonksiyonel genomik ile ilgili yürütülen projelerin listesi:
-
TSA-2023-10539 kodlu KTÜ BAP13 AraÅŸtırma Üniversiteleri Destek Programı Projesi, Yürütücü, 2023-Devam ediyor.
-
TSA-2024-11015 kodlu KTÜ BAP13 AraÅŸtırma Üniversiteleri Destek Programı Projesi, Yürütücü, 2024-Devam ediyor.
-
28002 kodlu TÜSEB A Grubu Ar-Ge Projesi, Yürütücü, 2023-2024.
-
38934 kodlu TÜSEB A Grubu Ar-Ge Projesi, Yürütücü, 2024-Devam Ediyor.
* Bu proje kapsamında yaptığımız bir çalışma ile 18. Tıbbi Biyoloji Ve Genetik Kongresi'nde sözel bildiri dalında birincilik ödülü elde edilmiÅŸtir (2023).
4. Diğer Kalıtsal Hastalıklar
Yürütücüsü olunan projelere ek olarak çeÅŸitli projelerde araÅŸtırmacı olarak kalıtsal sendromik kraniosinositoz, sendromik olmayan dudak-damak yarıkları, Seckel sendromu ve otizm spektrum bozukluÄŸu gibi farklı kalıtsal hastalıkların genetik etiyolojilerinin ve moleküler mekanizmalarının aydınlatılması ve tanı ve tedaviye yönelik ürün geliÅŸtirilmesi çalışmalarına katkı saÄŸlanmaktadır.
DiÄŸer kalıtsal hastalıklarla ile ilgili seçilen projelerin listesi:
-
20AG006 kodlu TÜBÄ°TAK 1004 (Mükemmeliyet Merkezi Destek Programı) Projesi, Hedefe Özgü Pan-Kanser Terapiler (PAN-TER), AraÅŸtırmacı, 2021-Devam ediyor.
-
118Z124 kodlu TÜBÄ°TAK 1001 Projesi, AraÅŸtırmacı, 2019-2023.
-
123S531 kodlu TÜBÄ°TAK 1001 Projesi, AraÅŸtırmacı, 2023-Devam ediyor.
AVESÄ°S için tıklayınız...
