Üniversitemiz, Kentin Anlatı Hafızasını, Unarcode© Aplikasyonu ile Dijital Ortama Taşıdı
TÜBİTAK 2515-COST Aksiyon Üyeleri Ar-Ge Destek Programı kapsamında; Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü’nden akademisyenimiz Prof. Dr. Serap DURMUÅž ÖZTÜRK ve 10 akademisyenden oluÅŸan proje ekibi tarafından yürütülen “YaÅŸayan Kent İmgesinin Kentsel Anlatı Kodları ile AraÅŸtırılması (Unarcode©)” temalı Proje Sonu Toplantısı, Prof. Dr. Osman Turan Kültür ve Kongre Merkezi’nde düzenlendi.
Toplantıya; Trabzon BüyükÅŸehir Belediye BaÅŸkanı BaÅŸdanışmanı Mustafa YAYLALI, Rektörümüz Prof. Dr. Hamdullah ÇUVALCI’yı temsilen Rektör Yardımcımız Prof. Dr. Ömer Faruk URSAVAÅž, Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Cenap SANCAR, Mimarlar Odası Trabzon Åžubesi BaÅŸkanı Prof. Dr. Serbülent VURAL ile ilgili kurum ve kuruluÅŸ temsilcileri, akademisyenler, idari personelimiz, basın mensupları ile davetliler katıldı.
“Kentlerin Sessiz Anlatıları, Dijital Ortamda Okunur Hale Geliyor”
Program kapsamında gerçekleÅŸtirilen sunumda, Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Serap DURMUÅž ÖZTÜRK, kentlerin yalnızca fiziksel yapılar üzerinden deÄŸil; kullanıcı deneyimleri, anlatılar ile duyusal ve duygusal örüntüler aracılığıyla anlaşılması gerektiÄŸine dikkat çekti. Trabzon’un tarihsel ve kültürel birikiminin, mekânla kurulan duyumsal ve anlatısal iliÅŸkiler üzerinden ÅŸekillendiÄŸini vurgulayan Prof. Dr. DURMUÅž ÖZTÜRK, kentlerin kullanıcı belleÄŸinde biriken imgeler, hikâyeler ve duygular yoluyla yaÅŸayan organizmalar olduÄŸunu ifade etti.
Prof. Dr. DURMUÅž ÖZTÜRK, toplantıda yaptığı konuÅŸmada, UNARCODE© Projesi ile çok katmanlı kentsel hafızanın; sözlü-yazılı anlatı, eskiz ve gözlem gibi yöntemler ile kayıt altına alındığını ve dijital ortama aktarıldığını belirtti. Proje kapsamında yürütülen saha çalışmalarının, tarihin en önemli ticaret yollarından biri olan İpek Yolu’nun, Anadolu’daki kolları üzerinde yer alan Trabzon kenti özelinde, Meydan Parkı’ndan baÅŸlayarak Kunduracılar Caddesi, Semerciler YokuÅŸu ve Bedesten’e uzanan deneyim güzergâhı üzerinde gerçekleÅŸtirildiÄŸini aktaran Prof. Dr. DURMUÅž ÖZTÜRK, elde edilen veriler sayesinde Trabzon’un etkileÅŸimli haritalarının, duyusal, duygusal ve anlatısal düzlemde oluÅŸturulduÄŸunu bildirdi. Proje kapsamında yürütülen çalışmalar ile kent mekânlarının, çoÄŸu zaman fark edilmeyen ancak kullanıcı deneyimi açısından belirleyici olan yönlerinin, görünür hale getirildiÄŸini ifade eden Prof. Dr. DURMUÅž ÖZTÜRK; dijitalleÅŸen dünyada, kentsel anlatıların arÅŸivlenmesi ve paylaşılmasının hem mimarlık eÄŸitimi hem de kent kültürünün korunması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. UNARCODE© kapsamında üretilen dijital haritalar ve anlatı kodlarının, kentlerin yalnızca geçmiÅŸini belgelemekle kalmayıp geleceÄŸe aktarılmasına da olanak saÄŸladığını vurguladı.
Rektör Yardımcımız Prof. Dr. Ömer Faruk URSAVAÅž ise programda yaptığı konuÅŸmada “Kent dediÄŸimiz ÅŸey yalnızca yolların ve yapıların toplamı deÄŸildir; anıların, seslerin, kokuların, duyguların ve gündelik deneyimlerin birleÅŸtiÄŸi yaÅŸayan bir bütündür. UNARCODE©, kenti tam da bu insan deneyimi üzerinden okuyarak ‘hissedilen’ ve ‘anlatılan’ katmanlarını görünür kılan yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır. TÜBİTAK 2515 COST Aksiyon Üyeleri AR-GE Destek Programı kapsamında desteklenen bu proje; disiplinler arası yapısı ve veri temelli metodolojisi ile Üniversitemizin bilimsel kapasitesine ve uluslararası görünürlüÄŸüne önemli katkı saÄŸlamıştır. Trabzon’un zengin tarihsel ve kültürel dokusunda, Meydan Parkı’ndan Bedesten’e uzanan güzergâhta toplanan eskizler, anlatılar, fotoÄŸraflar ve ses kayıtları; kentsel deneyimi çok boyutlu biçimde anlamamıza imkân vermiÅŸtir.” sözlerine yer verdi.
Mimarlık Bölümü ÖÄŸrencilerimiz, Sahada Aktif Rol Aldı
Proje kapsamında yürütülen saha çalışmalarında, farklı sınıf ve düzeylerde öÄŸrenim gören toplam 60 Mimarlık Bölümü öÄŸrencisi, aktif olarak yer aldı. ÖÄŸrenciler, belirlenen deneyim güzergâhlarında, kenti birebir deneyimleyerek eskizler, görsel kayıtlar ve anlatılar üretti. Bu süreç, mimarlık eÄŸitiminde sınıf dışı öÄŸrenmenin ve araÅŸtırma temelli yaklaşımın güçlendirilmesine önemli katkı saÄŸladı.
“Kent-Üniversite İş BirliÄŸi”ne, Veri Temelli Katkı
Proje, “Üniversite ve Yerel Yönetimler” ile “Üniversite ve Kent PaydaÅŸları” arasında, veri temelli bir iÅŸ birliÄŸi modeli sunması açısından dikkat çekti. Sahada elde edilen verilerin paylaşılabilir ve kullanılabilir bilgiye dönüÅŸtürülmesi; Mimarlık, Kentsel Planlama, Kültür ve Turizm politikaları gibi alanlarda, karar süreçlerine katkı saÄŸlayabilecek nitelikte bir altyapı oluÅŸturdu. Üretilen anlatı kodlarının, Uluslararası Avrupa BirliÄŸi Platformları üzerinden paylaşılacak olması, alanda çalışan ulusal ve uluslararası araÅŸtırmacılar için eriÅŸilebilir, karşılaÅŸtırılabilir ve uzun vadede geliÅŸtirilebilir önemli bir veri seti sundu.
UNARCODE Aplikasyonu Kullanıcılara da Açılacak
Toplantıda, 24 ay süren TÜBİTAK destekli proje sürecinde Trabzon’dan elde edilen büyük verinin; kentin dijital anlatı haritalarının ve eskiz temelli kod yerleÅŸkelerinin oluÅŸturulmasına yönelik sürdürülebilir bir altyapıya dönüÅŸtürüldüÄŸü ifade edildi. Bu kapsamda geliÅŸtirilen UNARCODE© web tabanlı aplikasyonunun, yakın zamanda araÅŸtırmacılar, öÄŸrenciler ve kentlilerin kullanımına açılması planlanıyor. Ayrıca aplikasyonun, uluslararası iÅŸ birlikleri ve COST Aksiyonları çerçevesinde küresel ölçekte geniÅŸletilerek farklı dünya kentlerinde uygulanabilir bir araÅŸtırma ve paylaşım platformuna dönüÅŸtürülmesi hedefleniyor.
Proje Ekibi:
Yürütücü:
Prof. Dr. Serap DURMUÅž ÖZTÜRK, Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü
Araştırmacılar:
Prof. Dr. Mustafa Zeki ÇIRAKLI, KTÜ Edebiyat Fakültesi Batı Dilleri ve Edebiyatı Bölümü
Doç. Dr. Fulya ÜSTÜN DEMİRKAYA, KTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü
Doç. Dr. Ali Åžükrü ÖZBAY, KTÜ Edebiyat Fakültesi Batı Dilleri ve Edebiyatı Bölümü
Doç. Dr. Hüseyin YADİGÂROÄžLU, KTÜ Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü
Dr. ÖÄŸr. Üyesi Ercüment ÖZTÜRK, KTÜ Mühendislik Fakültesi Yapay Zekâ ve Veri MühendisliÄŸi Bölümü
ArÅŸ. Gör. Asude BALİ, KTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü
ArÅŸ. Gör. Dr. Melis YAZICI, Artvin Çoruh Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölümü
ArÅŸ. Gör. Dr. Kübra SAÄžLAM KALKIÅžIM, Artvin Çoruh Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölümü
ArÅŸ. Gör. Abdullah Yasin DÜNDAR, Delft University of Technology/Architecture and the Built Environment/Situated Architecture
Danışman:
Prof. Dr. Lale ÖZGENEL, Orta DoÄŸu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü
Bursiyerler:
Yüksek Mimar Muhammet Enes ÖKSÜZ, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı
Mimar Evinay Elif TULUK, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı
Filolog Bera Taragay KARAOÄžLU, KTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Batı Dilleri ve Edebiyatı Anabilim Dalı
Dr. Mimar OÄŸuz KIRCI, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı
Yüksek Mimar Ecem Erol HACIALİEFENDİOÄžLU, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı
KTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü ÖÄŸrencisi Rüveyda KILIÇ
KTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü ÖÄŸrencisi Sude VURAL
KTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü ÖÄŸrencisi Beril ÇEBİ
Projeyi Destekleyen Kurumlar:
TÜBİTAK
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ)
TMMOB Mimarlar Odası Trabzon Şubesi
CA18126-Writing Urban Places. New Narratives of the European City (Writingplace)
29 Ocak 2026