Üniversitemiz Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi MühendisliÄŸi Bölümü ÖÄŸretim Üyesi Prof. Dr. Ali Muzaffer FEYZÄ°OÄžLU, katıldığı bir haber programında, Marmara Denizi ve Karadeniz’de gözlemlenen müsilaj ile ilgili yaptığı açıklamada; “Ekosistemler yaÅŸayan organizmalar gibidir. Tüm elemanları ile bir bütünü oluÅŸtururlar. Sınırları belirli olan ve dışarı ile baÄŸlantıları olmayan sistemler ise kendi içlerindeki döngüleri ile hassas bir dengededirler. Bunlara en yakınımızdan örnek verecek olursak Karadeniz ve Marmara Denizi, ilk aklımıza gelen denizlerdir. Bu ekosistemler; besin elementleri, akıntılar, ısı bütçesi, kıyı bölgeleri ile iletiÅŸim halinde bulunan canlıları içerir. Birinci basamakta bulunan birincil üreticiler, besin elementlerini kullanarak fotosentez yolu ile güneÅŸ enerjisini, kimyasal baÄŸlarda depolarlar. Besin elementlerindeki artışa baÄŸlı olarak aşırı verimlilik anlamına gelen ötrofikasyon problemini ortaya çıkartırlar. Bu fitoplanktonun besin elemetleri, dengesiz olarak belirlenen azot ve fosfat oranlarında kaynaklanan stresten dolayı fotosentez ürünleri olan polisakkarit yapısındaki karbohidrat yanında proteinleri hücre dışına salarlar. Hatta hücrelerde oluÅŸan lizis sonucu, sitoplazma yapıları da deniz ortamına salınarak yapışkan, kolloidal uzantılar oluÅŸturur. Bu uzantılar, su içerisinde birbirine tutunarak su kolonunda zaman zaman uzunluÄŸu 10 m kadar olan ipliksi uzantılar oluÅŸturur. Bu uzantıları oluÅŸturan özellikle diatom grubu organizmalardan baÅŸka tek hücreli hayvanlar yanında zooplankton bile bulunabilir. Hatta içeriÄŸinden dolayı besi yeri gibi davranan bu yapıların üzerinde bakteriler de tutunarak ürerler. Meydana gelen oluÅŸumlar, içerisindeki partiküllerden dolayı deniz karı adını alır. Akıntılarla birleÅŸerek agregasyon oluÅŸtururlar. Bu agregasyonlar, heterotrofik bakteri faaliyetleri sonucunda yüzeyde köpürme ve hava kabarcıklarından oluÅŸan yapılar meydana getirir. Müsilaj içinde, patojen bakterilerin olması da kuvvetle muhtemeldir. Akıntılarla sürüklenen bu yapılar, kıyılarda sıkışarak son aylarda sıkça duyduÄŸumuz müsilaj veya deniz salyasını oluÅŸturur. Deniz içerisindeki ipliksi müsilaj uzantılar, 1990’lı yılların sonundan beri denizlerimizde gözlenmektedir. Özellikle 2007-2008 yıllarında, bugünküne benzer oluÅŸumlar yine Marmara Denizi ve Karadeniz’de gözlenmiÅŸtir. Son yıllarda deÄŸiÅŸen iklim, denizlere yapılan deÅŸarjların artık denizin kaldıramayacağı seviyelere ulaÅŸması, çöllerden gelen ve demir açısından zengin atmosferik toz, bu olayın daha kolay oluÅŸmasına sebep olmaktadır. Ayrıca dikkat edildiÄŸinde, deniz salyasının liman içleri dolgu alanlarında daha yoÄŸun olduÄŸu görülmektedir. Kumsallar bugün deniz salyasını temizlemek için önerilen süzme iÅŸlemini doÄŸal olarak yapan alanlardır. Bu agregasyon ürünleri, dalgalarla kumsallara ulaÅŸtığında, su çekilirken kumsallar üzerinde kalır. % 95’ten fazlası su olan bu müsilaj yapılar, buralarda kurur ve kalan kısım, buradaki canlılar için besin olur veya parçalanır. Fakat son yıllarda kumsalların dolgu nedeni ile ortadan kalkması, müsilajın sürekli birikmesi, bu durumun geri dönüÅŸümünü imkânsız hale getirir. Organik madde açısından son derece zengin olan bu oluÅŸumların temizlenmesinden daha etkili çözümün, oluÅŸumunu engellenmek olduÄŸu açıktır. Bu müsilaj olayına engel olmak için alınan ve basında da yer alan önlemlerin, acilen uygulamaya geçirilmesi ve bizlerin de bu önlemlere yardımcı olacak kiÅŸisel önlemleri almamız gerekmektedir.” dedi.