Haziran
Karadeniz Deltası’nda 26 İstilacı Tür Keşfedildi
KTÜ Rektörlüğü
IASON (BSB-1121): Invasive Alien Species Observatory and Network Development for the Assessment of Climate Change Impacts in Black Sea Deltaic Protected Areas (Karadeniz Delta Koruma Alanlarında İklim DeÄŸiÅŸikliÄŸi Etkilerinin DeÄŸerlendirilmesi İçin İstilacı Yabancı Türler Gözlem ve İletiÅŸim Ağının GeliÅŸtirilmesi)
Proje Ortakları:
Romanya: Danube Delta National Institute for Research and Development (DDNI) (Proje Koordinatörü)
Romanya: Danube Delta Biosphere Reserve Authority (DDBRA) (PP2)
Ukrayna: Institute of Marine Biology of the National Academy of Sciences of Ukraine (IMB) (PP3)
Yunanistan: International Hellenic University (IHU) (PP4)
Türkiye: Karadeniz Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Fakültesi (KTU-DBF) (PP5)
Gürcistan: International Business and Economic Development Center (IBEDC) (PP6)
PROJE:
Karadeniz kıyı ÅŸeridi boyunca özellikle nüfus yoÄŸunluÄŸu ve büyüme potansiyeli olan deltalarda (balıkçılık, balıkçılık ve su kültürü, turizm ve rekreasyon, çiftçilik vb.) çok sayıda ekonomik faaliyet geliÅŸtirilmiÅŸtir. Karadeniz, tarihsel olarak denizcilik ve küresel ısınma gibi çeÅŸitli nedenlerle Hint Okyanusu ve Akdeniz'den gelen yabancı türlerin istilası altındadır ve ÅŸu anda Karadeniz'in AkdenizleÅŸmesi, iklim deÄŸiÅŸikliÄŸi nedeniyle bilim camiasında yaygın olarak tartışılmaktadır. İstilacı Yabancı Türler (IAS) tehlikesi yeterince izlenip deÄŸerlendirilmezlerse sadece ekosistem dengesini deÄŸil, halihazırda iyi kurulmuÅŸ bir dizi sosyo-ekonomik faaliyeti de önemli ölçüde deÄŸiÅŸtirebilirler.
Proje Ekibi: KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi Doç. Dr. CoÅŸkun ERÜZ (Koordinatör), Prof. Dr. Fatma TELLİ KARAKOÇ (Koord. Yard.), Prof Dr. ErtuÄŸ DÜZGÜNEÅž, Prof. Dr. A. Muzaffer FEYZİOÄžLU, Prof. Dr. Hacer SAÄžLAM, Dr. ÖÄŸr. Üyesi Rafet ÇaÄŸrı ÖZTÜRK, Dr. ÖÄŸr. Üyesi İlknur YILDIZ (Deniz Bilimleri ve Tek. Enst.) Prof. Dr. Mehmet AYDIN (Ordu Üniversitesi Deniz Bilimleri Fak.), Dr. ÖÄŸr. Üyesi Ahmet ÅžAHİN, Prof. Dr. Ercan KÖSE, ArÅŸ. Gör. Yahya TERZİ, ArÅŸ. Gör. Nurettin BAÅžKAN, Yük. Müh. Neira Purwanti İSMAİL.
Projenin Amacı: Projenin genel amacı, Karadeniz deltaik ekosistemlerinde İstilacı Yabancı Türler (IAS=IYT) üzerinde ortak izleme eylemleri oluÅŸturmak, gerçekleÅŸtirmek ve bunların mevcut ve tahmin edilen iklim koÅŸulları altındaki tepkilerini deÄŸerlendirmektir. Proje, Karadeniz bölgesinde çevre koruma koordinasyonunun desteklenmesine ve özellikle ortak çevresel izleme sürecini iyileÅŸtirerek katkıda bulunmaya çalışacaktır. BeÅŸ ülkenin (Gürcistan, Yunanistan, Ukrayna, Romanya ve Türkiye) Karadeniz delta ekosistemlerinde IAS ile ilgili ortak izleme eylemleri oluÅŸturmak ve gerçekleÅŸtirmek ve mevcut ve tahmin edilen iklim koÅŸulları altında tepkilerini deÄŸerlendirecektir.
Projenin Kapsamı:
Proje ortaklarının her biri kendi ülkelerinden seçtikleri bir tane delta koruma alanında, projede belirlenen çalışmaları yapacaktır. Türkiye, bu kapsamda Kızılırmak Deltası’nda çalışmalarını yürütülmektedir.
Projenin Hedefi:
1. Projenin korunan alanlarında (Türkiye için Kızılırmak Deltası) İstilacı Yabancı Türler (IAS=IYT) ile ilgili ortak izleme ve risk deÄŸerlendirme prosedürleri geliÅŸtirmek ve uygulamak ve ülkeleri IAS envanterlerini oluÅŸturmada motive etmek ve yardımcı olmak,
2. IYT izlemede, yenilikçi teknolojilere eriÅŸim ve kullanım yoluyla uzun vadeli sınır ötesi iÅŸ birliÄŸini, bilgi ve araÅŸtırma kapasitesini geliÅŸtirmek,
3. Projenin çeÅŸitli seviyelerinde halkın katılımı yoluyla IYT izleme konusunda iÅŸ birliÄŸini geliÅŸtirmektir.
Projenin Beklenen Ana Sonuçları:
1. Ortak sınır ötesi izleme ve deÄŸerlendirmenin uygulanması yoluyla proje delta alanlarında mevcut ve öngörülen iklim koÅŸulları altında IYT ile ilgili temel verileri elde etmek,
2. ICT (İnformation and Communication Technology) hizmetlerinin sadece IYT izleme ve deÄŸerlendirmelerinde (bilgi ve araÅŸtırma kapasitesi) saÄŸlayacağı bir organizasyon yapısının (Gözlemevi) kurulması, aynı zamanda projenin güncellenmiÅŸ sonuçlarının iyileÅŸtirilmesi ve kullanılması için vatandaÅŸlarla aÄŸ kurma ve katılımını saÄŸlamak (kurumsal kapasite),
3. Toplumun her düzeyinde (eÄŸitim, yöneticiler, politika yapıcılar, yerel topluluk) bilgi ve iletiÅŸim faaliyetlerinin geliÅŸtirilmesi ve uygulanmasından kaynaklanan sınır ötesi iÅŸ birliÄŸi ve bilgi alışveriÅŸi yapmak.
Proje Süresi: 1 Temmuz 2020 - 31 Aralık 2022
Karadeniz Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Fakültesi’nin 2. Projesi kapsamında, Koruma Alanı yöneticileri ve balıkçılarla (Samsun Tarım İl, Bafra ve 19 Mayıs Tarım İlçe Müdürlükleri, Balıkçılık Kooperatifleri) görüÅŸme yapılmış, türlerin varlığı konusunda balıkçılardan bilgi toplanmış ve anket çalışması yürütülmüÅŸ olmakla birlikte 7-10 Haziran tarihleri arasında Kızılırmak Delta Koruma Alanı, alan inceleme ve ilgili ve yetkililerle proje, delta ve çevresinde bulunabilecek yabancı ve istilacı türler konusunda proje yönetimi ve uzmanları ile birlikte ilk deÄŸerlendirme çalışması gerçekleÅŸtirilmiÅŸ bulunmaktadır.