duyurular

17

Ocak

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nde, Tasarım Projesi ve Bitirme Tezi Dersleri Kapsamında Göktürkçe Sözlük ve Göktürkçe Klavye Geliştirildi

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Bilgisayar MühendisliÄŸi Bölümünde, Tasarım Projesi ve Bitirme Tezi dersleri kapsamında Göktürkçe Sözlük ve Göktürkçe Klavye geliÅŸtirildi.

Göktürk harfleriyle yazılmış yazıtların tüm söz varlığı sayısal ortama aktarılarak Android tabanlı bir sözlük yazılımı geliÅŸtirildi. Sözlük yazılımı, M.S. 840 yılından önce atalarımız tarafından yazılmış tüm yazıtlarda kullanılan toplam 1235 aded Göktürkçe sözcük ve günümüzdeki karşılıklarını iki yönlü arama yapıp listeleyebiliyor. Yazılımı öÄŸrencileri Halil İbrahim Keçeci ve Volkan Demir ile geliÅŸtiren üniversitemiz Mühendislik Fakültesi Bilgisayar MühendisliÄŸi Bölümü öÄŸretim üyesi Yrd. Doç. Dr. TuÄŸrul Çavdar bu yazılımın özellikle Türkoloji ve Göktürkçe üzerinde çalışan, araÅŸtırma yapan ve eÄŸitim veren kurumlarda çok faydalı olacağını belirtti.

ÖÄŸrencileri İbrahim TaÅŸ ve Mustafa Çayırlı ile birlikte geliÅŸtirilen Web tabanlı Göktürkçe Klavye sayesinde evrensel kodlarla (Unicode) Göktürk yazısı yazılabildiÄŸini söyleyen Yrd. Doç. Dr.  TuÄŸrul Çavdar, evrensel kod yaygınlaÅŸtıkça Göktürkçenin artık her yerde rahatlıkla yazılabileceÄŸini ifade etti. Daha önce klavyenin Android ve Windows sürümlerini de geliÅŸtirdiklerini belirten Dr. Çavdar, son iki yıl içerisinde Göktürkçe ile ilgili yedi yazılım geliÅŸtirdiklerini sözlerine ekledi.

Kendilerini en çok zorlayan ve en kapsamlı proje olarak Göktürkçe Çeviriciyi gördüÄŸünü söyleyen Dr. Çavdar, bu çevirici yazılımını öÄŸrencileri Salih Topçu ve Muhammed Mehdi Uslu ile geçen yıl geliÅŸtirdiklerini, Android ve Web sürümlerinin olduÄŸunu, ve mezun öÄŸrencisi Bilgisayar Mühendisi Salih Topçu'nun hâlâ gönüllü olarak bu çevirici yazılımın güncellemesinde çalıştığını ifade etti.

Dr. Çavdar, bu çalışmaların altında 28 yıllık Göktürkçe bilgi birikimi ve 2 yıllık programlama emeÄŸinin olduÄŸunu belirtti. Tüm bu çalışmalara sosyal sorumluluk bilinciyle yanaÅŸtığını söyleyen Dr. Çavdar bu çalışmaları toplum projesi olarak gördüÄŸünü sözlerine ekledi. Göktürkçeyi bilgisayar dünyasına kazandırmak için 1995'ten bu yana çalışmalar yapan Dr. Çavdar, bilinen yapılmış ilk Göktürkçe fontu da 1996'da geliÅŸtiren akademisyen. Daha sonraları farklı fontlar da geliÅŸtirmiÅŸ, Göktürkçenin Evrensel Kod BirliÄŸince (Unicode Consortium) tanınmasından sonra Göktürkçeyle ilgili yazılımlara daha ağırlık verdiÄŸini açıkladı.

GeliÅŸtirilen yazılımlar bugüne kadar 160.000 kez indirildi.

Erişilebilirlik

Az Gören
Disleksi
DEHB
Epilepsi
Renk Körlüğü
Katarakt
Yaşlı Dostu
Motor Bozukluk

Dil Seçenekleri

Türkçe
English
العربية
Русский
Deutsch
Français
Español
Português

Renk Körlüğü Filtreleri

Kırmızı-Yeşil
Yeşil-Kırmızı
Mavi-Sarı
Yüksek Kontrast

Arka Plan ve Kontrast

Koyu Mod
Mavi Işık
Gri Tonlama
Resim Gizle

Yazı ve Metin

Küçült (-)
Normal (A)
Büyüt (+)
Disleksi Font
Metin Boşluğu
Satır Aralığı
Sola Yasla

Okuma Araçları

Sesli Oku (Tıkla)
Okuma Şeridi
Başlık Vurgusu
Büyük İmleç