Yer bilimleriyle ilgili meslekler, insanoğlunun en eski uğraş alanlarından biridir. Günümüzde madenlerden enerji hammaddelerinin aranmasına, su kaynaklarının bulunup değerlendirilmesinden mühendislik yapılarının temel etüdü çalışmalarına, yerkürenin anlaşılmasından uzay araştırmalarına kadar yaşamın her alanında jeoloji mühendisliği bilgisine ihtiyaç duyulmaktadır. Jeoloji mühendisliği, günümüzün olduğu kadar geleceğin de yıldızı parlayan mesleklerinden biridir.
Ülkemizin önde gelen jeoloji mühendisliği bölümlerinden biri olan Bölümümüzde, 1965 yılından bu yana ülkemizin ihtiyaç duyduğu jeoloji mühendisleri yetiştirilmektedir. Bölümümüz, jeolojinin hemen her konusunda doğal bir laboratuvar niteliği taşıyan Doğu Karadeniz Bölgesinde bulunmanın avantajıyla eğitim-öğretimini büyük ölçüde arazide ve uygulamalı olarak yürütmektedir. Bu da mezunlarımızı hem sektörde hem de akademik alanda aranan mühendisler hâline getirmektedir.
Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü, ülkemizde kurulan en eski jeoloji bölümlerinden biridir. Alman jeolog Prof. Dr. Hans Pflug'un 14 Aralık 1965 Salı günü KTÜ'de göreve başlamasının ardından, 16 Aralık 1965 Perşembe günü Dekan Prof. Dr. Halis Duman başkanlığında toplanan öğretim üyeleri ve yardımcılarından oluşan genel kurulun 2 numaralı toplantısında, Temel Bilimler Fakültesine bağlı bir Jeoloji Enstitüsü kurulmasına karar verilmiştir. Bu toplantıda Jeoloji Bölümünün açılmasına, bölüme 35 öğrenci alınmasına, bu öğrencilerin yalnızca Jeoloji Bölümü öğrencisi olmasına ve öğretim programının hazırlanmasına oy birliğiyle karar verilmiştir. Bölüm, KTÜ'de İnşaat ve Mimarlık bölümlerinden sonra açılan üçüncü bölümdür.
Jeoloji Enstitüsünün ilk kadrosunu Prof. Dr. Hans Pflug, Öğr. Gör. Dr. Togan Ş. Önay, Asist. Türker Özsayar, Asist. Ükkaş Ağar ve Asist. Özkan İşgüden oluşturmuştur.
1965 yılında eğitim-öğretime başlayan Bölüm, 1973 yılına kadar Temel Bilimler Fakültesine bağlı kalmıştır. 1973 yılında kurulan Yer Bilimleri Fakültesi bünyesinde Jeoloji, Jeodezi ve Fotogrametri ile Jeofizik bölümleri yer almıştır. 1982 yılında 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bölüm, Mühendislik-Mimarlık Fakültesine bağlanmıştır. 2005 yılında bu fakültenin Mühendislik ve Mimarlık fakülteleri olarak ikiye ayrılmasıyla Bölüm, Mühendislik Fakültesi bünyesinde yer almıştır.
Bölüm, 1965-1975 yılları arasında Fen-Edebiyat Fakültesi binasında eğitim vermiş, 1975 yılı sonunda bugünkü binasına taşınmıştır. 1965-1966 eğitim-öğretim yılında eğitime başlayan Bölüm, 1970 yılına kadar beş yıllık eğitimle "Jeoloji Yüksek Mühendisi" unvanıyla mezun vermiştir. 1970-1971 eğitim-öğretim yılından itibaren dört yıllık sisteme geçilmiş ve mezunlara "Jeoloji Mühendisi" unvanı verilmeye başlanmıştır.
Bölüm, lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) eğitimini önce Yer Bilimleri Fakültesi bünyesinde, 1982 yılından bu yana da Fen Bilimleri Enstitüsü bünyesinde yürütmektedir.
Bölümün ilk başkanı Prof. Dr. Hans Pflug'tur. Prof. Dr. Pflug'un 1967 yılında KTÜ'den ayrılmasının ardından başkanlığa Dr. Altan Gümüş atanmıştır. Bölüm başkanlığı görevini daha sonra sırasıyla şu öğretim üyeleri yürütmüştür:
23 Ekim 2026