Radyasyon Dermatitinde Gelişigüzel Krem Kullanmayın
KTÜ Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı ÖÄŸretim Üyesi Prof. Dr. Canyılmaz, radyoterapinin ardından radyasyondan etkilenen cildin ılık su ve nötr pH sabunlarla yıkanabileceÄŸini doktora danışılmadan krem kullanılmaması gerektiÄŸini söyledi.
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Farabi Hastanesi BaÅŸhekim Yardımcısı da olan Prof. Dr. Emine Canyılmaz, AA muhabirine, radyoterapi gören hastalarda radyasyon dermatiti ile çok sık karşılaşılabildiÄŸini belirtti.
Canyılmaz, vücut kütlesinin büyük kısmını cildin kapsadığını vurgulayarak, "Radyoterapi gören hastalarda radyasyon dermatitini sık karşılaÅŸtığımız bir yan etki olarak görüyoruz. Bunu da akut ve kronik radyasyon dermatiti olarak ikiye ayırıyoruz." diye konuÅŸtu.
Akut radyasyon dermatiti ile radyoterapi baÅŸladıktan ilk 90 gün içerisinde ciltte görülen deÄŸiÅŸiklikleri kastettiklerini bildiren Canyılmaz, ÅŸunları söyledi:
"Burada görmeyi beklediÄŸimiz yan etkiler olarak radyoterapi alanında önce ciltte eritem dediÄŸimiz bir kızarıklık oluÅŸuyor, sonrasında hasta radyoterapi almaya devam ettiÄŸi süre boyunca bu kızarıklık, ciltte renk deÄŸiÅŸikliÄŸi dediÄŸimiz pigmentasyon deÄŸiÅŸikliklerine dönüÅŸüyor. Ciltte ödem olabiliyor. Daha sonra ciltte kuru dökülme ve ÅŸiddeti arttığında da yaÅŸ deskuamasyon (cildin en dış tabakasının yüzeysel kısmının soyulması) hatta nekroza (vücut dokusunun ölümü) kadar gidebilen durumlar karşımıza çıkabiliyor."
Canyılmaz, radyasyon dermatitinin önemli bir yan etki olduÄŸuna dikkati çekerek, "Yan etkilerin derecesi arttığında radyoterapiye ara vermek durumunda kalabiliyoruz. Bu da hastanın tabi ki lokal kontrolü üzerine etkili bir faktör olabiliyor." dedi.
Radyoterapinin ardından 6 ay geçtikten sonra yan etkiler görülebildiÄŸini anlatan Canyılmaz, "Radyoterapi alanı içerisinde ciltte incelme, ödem, fibröz doku oluÅŸumu olabiliyor. Cildin damarlanmasında deÄŸiÅŸiklik olup, telenjiektazi dediÄŸimiz küçük damar geniÅŸlemeleri olabiliyor. Bunun yanında fibrozis de olabiliyor. Yani radyoterapi uygulanan bölümde ciltte sertleÅŸme, kalınlaÅŸma gibi durumlar karşımıza gelebiliyor. " ifadelerini kullandı.
"Ilık su ve nötr pH sabunlarla yıkanması tavsiye edilmektedir"
Prof. Dr. Canyılmaz, radyasyon dermatitini önleyecek standart bir ilaç ya da uygulamanın olmadığını vurgulayarak, ÅŸunları kaydetti:
"Rutin bir deri bakımı prosedürü olarak radyasyondan etkilenen cildin tedavi süresince ılık su ve nötr pH sabunlarla yıkanması tavsiye edilmektedir. Bu oldukça etkili bir yöntem olup radyasyon dermatiti ÅŸiddetini azaltmaktadır. Radyasyon dermatiti geliÅŸtiÄŸinde de kesinlikle hastalarımızın kendi baÅŸlarına, hekimlerine danışmadan herhangi bir krem kullanmamaları gerekiyor. Özellikle medikal tedavide steroidli kremler ve bunun yanında daha ciddi dermatitlerde sülfadiyazinli kremler, sıkça kullandığımız tedavi araçları oluyor."
Canyılmaz, radyoterapi alan hastaların cilt deÄŸiÅŸikliklerine dikkat etmeleri gerektiÄŸine iÅŸaret ederek, sözlerini ÅŸöyle tamamladı:
"Hastalar radyoterapisi alırken ciltlerinde dermatit de geliÅŸebilecek olduÄŸuyla alakalı zaten radyasyon onkologları tarafından bilgilendiriliyorlar. Bu hastalara en önemli tavsiyem ÅŸu ki mutlaka haftalık doktor kontrollerini ihmal etmeden, radyasyon onkologlarına baÅŸvurmaları. Tedavi alanında kendilerinin fark etmiÅŸ olduÄŸu herhangi bir ufak deÄŸiÅŸiklikte doktorun önerisi doÄŸrultusunda uygulamaları yapmaları, kulaktan duyma ya da eÅŸin dostun önermiÅŸ olduÄŸu kremleri, jelleri kullanmamaları."
22 Mayıs 2025