Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Psikiyatri ve Ruh SaÄŸlığı Ana Bilim Dalı Dr. ÖÄŸretim Üyesi Mustafa Kurt, kumar bağımlılığında kiÅŸilerde ikincil süreçte kayıpları gidermek uÄŸruna birtakım davranışlar geliÅŸtiÄŸini belirtti.

Kurt, AA muhabirine, kiÅŸinin bir madde veya nesne üzerindeki kontrolünü kaybetmesi durumunun bağımlılık olarak adlandırıldığını söyledi.

Kumarın da bireyin elindeki deÄŸerli bir kaynağı, daha deÄŸerli bir kazanç elde etme umuduyla riske atması olduÄŸunu ifade eden Kurt, "Bu davranışa, 'kumar davranışı' diyoruz. KiÅŸilerde bir süre sonra, bu davranış üzerindeki kontrolünü kaybettiklerinde kumar bağımlılığı ya da kumar oynama bozukluÄŸu dediÄŸimiz rahatsızlığın ortaya çıktığını gözlemliyoruz." diye konuÅŸtu.

Kurt, kiÅŸide kumar bağımlılığının olup olmadığını anlayabilmek için birtakım belirtilerin bir arada görülmesi gerektiÄŸine iÅŸaret ederek, ÅŸu deÄŸerlendirmede bulundu:

"Özellikle zihninin bu davranışla yoÄŸun ÅŸekilde meÅŸgul olması gerekmektedir. Gün geçtikçe kumar oynama davranışının sıklığının ve oynadığı para miktarının arttığını gözlemliyoruz. KiÅŸiler bunu oynamadığı anlarda yoÄŸun huzursuzluk, öfke, gerginlik ve sinirlilik gibi ruhsal belirtilerle karşımıza geliyorlar."

Bu belirtilerin kiÅŸinin ailevi, toplumsal ve mesleki anlamda birçok açıdan iÅŸlevselliÄŸini olumsuz yönde etkilediÄŸine dikkati çeken Kurt, kiÅŸinin evde izole olup uzun süre telefon veya tablet kullanması, yalan söylemesi ve maddi kayıplarını telafi etmek için kontrolsüz harcamalar yapmasının bağımlılık veya ruhsal sorun belirtisi olabileceÄŸini vurguladı.

Kurt, kumar oyunlarına ait algoritmaların kiÅŸilere ilk baÅŸta birtakım kazançlar vererek hazza alıştırdığının altını çizerek, ÅŸöyle devam etti:

"Hazza alıştırdıktan sonra bu kiÅŸilerde 'ÅŸanslıyım', 'galiba bu iÅŸi çözdüm', 'baÅŸarabiliyorum' gibi sürekli kazanacağı duygusu pekiÅŸmeye baÅŸlıyor. Bir süre sonra da bu kazançlar kayıplara dönüyor. KiÅŸilerde ikincil süreçte kayıpları gidermek uÄŸruna birtakım davranışlar geliÅŸiyor. Özellikle, 'irademi kontrol edebilirim', 'az miktarda oynuyorum', 'arada oynuyorum' ya da 'sitelerin verdiÄŸi bonuslarla oynuyorum' gibi tutum ve davranışlar aslında bağımlılığın sürmesine neden oluyor ve kayıplar daha da derinleÅŸiyor."

"Kumar bağımlısı bireylerde çeÅŸitli ruhsal hastalıklar ortaya çıkabiliyor"

Kurt, yapılan araÅŸtırmaların, dünyada 2025'te 350 milyon kiÅŸinin kumar oynama davranışında bulunduÄŸunu ortaya koyduÄŸunu belirtti.

Türkiye'de de YeÅŸilay tarafından geçen yıl kumar bağımlılığıyla ilgili rapor hazırlandığını ifade eden Kurt, özellikle 15-25 yaÅŸ grubunun yüzde 10'unda kumar oynama davranışı gözlemlendiÄŸini anlattı.

Kurt, kumar bağımlılığının genel yaygınlığının yüzde 1 ila 3 arasında deÄŸiÅŸtiÄŸini, giderek de arttığını vurguladı.

Kumar bağımlılığının ev içinde sorunlara ve mal varlığı kayıplarına kadar çok sayıda probleme yol açtığını aktaran Kurt, "Kumar bağımlısı bireylerde aynı zamanda çeÅŸitli ruhsal hastalıklar ortaya çıkabiliyor. Kaygı bozuklukları ve özellikle kendine zarar verme giriÅŸimleri bu hastalarımızda sıkça görülüyor. Bir diÄŸer önemli sorun da kumar bağımlısı bireylerde bu kayıpları telafi etmek uÄŸruna hırsızlık, dolandırıcılık ya da zimmete mal geçirme gibi adli suçları da sıkça görebilmekteyiz." diye konuÅŸtu.

Kumar bağımlılığının tedavi edilebildiÄŸine dikkati çeken Kurt, "Öncelikle bireye düÅŸen, bunun bir rahatsızlık olduÄŸunun farkına varıp yardım istemesidir. Yardım istemeye baÅŸlandığında çok baÅŸarılı, yüz güldürücü sonuçlar alabiliyoruz." ifadelerini kullandı.

Kurt, bireylerin yaÅŸam tarzlarını deÄŸiÅŸtirmesinin de önemli olduÄŸuna iÅŸaret ederek, ÅŸunları kaydetti:

"Bağımlı bireylerde zihin ve beden kısa süreli haz almaya çok alışıyor. Bu hazzı biraz daha farklı aktivitelerle yerine koymamız gerekiyor. Bu kapsamda çeÅŸitli spor faaliyetleri yapılabilir, birtakım rutinler oluÅŸturulabilir. Bunları hastanın hayatına yeniden entegre etmesi gerekiyor. Özellikle riskli durumlardan da uzak durulması lazım. EÄŸer ki çevremizde kumar oynama davranışı gösteren bireyler varsa, bunlarla aramıza mesafe koymamız gerekiyor."