COVID-19 pandemisiyle Aralık 2019’dan beri saÄŸlık camiası olarak büyük bir mücadele yürütmekteyiz. Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı olarak bu hastalıkla mücadelede yüz güldürücü sonuçlar elde ettik.

Bu pandemi döneminde COVID-19 harici diÄŸer enfeksiyon hastalıkları da hız kesmeden karşımıza gelmeye devam etti. Ülkemiz ve bölgemiz için endemik/yaygın olarak görülen ve önemli bir saÄŸlık sorunu olan “Kırım Kongo Kanamalı AteÅŸi (KKKA)” bunların başında gelenlerden biridir. BildiÄŸiniz gibi KKKA temel olarak keneler aracılığıyla insana bulaÅŸan zoonotik bir enfeksiyon hastalığıdır.

KKKA ülkemizde ilk kez Tokat ili ve çevresindeki vakalarla dikkatleri çekmiÅŸ olup, sıklıkla Ä°ç Anadolu’nun kuzeyi, Orta ve DoÄŸu Karadeniz ile DoÄŸu Anadolu’nun kuzeyi bölgelerinde görüldüÄŸü bilinmektedir. Enfekte kenelerin vücuda tutunması ve ısırması sonucu taşıdıkları mikrobu vücuda yaymasıyla insanlar enfekte olmaktadır. Mikrobun insandan insana bulaşı ise daha çok hastalıklı kiÅŸiden kan yoluyla veya daha nadiren solunum yoluyla temasla olabilmektedir.

Klinik olarak en önemli ve hayatı tehdit edebilen belirtisi kanama olup, bazen bilinç kaybı, ÅŸok tablosu da eklenerek ölümcül sonuçlara yol açabilmektedir. Bunun dışında hastalığın baÅŸlangıçta halsizlik, ateÅŸ, baÅŸ, karın, boÄŸaz, kas-eklem aÄŸrısı, gözlerde kızarıklık, ishal gibi birçok farklı belirti ve bulgularla da baÅŸlayabilmektedir. Pandemi döneminde COVID-19 dolayısıyla ayırıcı tanı dikkatlice yapılmalıdır.

Sayılan klinik belirti ve bulgular her iki hastalığın da özellikle baÅŸlangıç dönemlerinde sıkça görülebilmektedir; ancak KKKA’lı hastalarda vücudun deÄŸiÅŸik yerlerinden olan kanama görece olarak daha sık ve mutad olarak beklenen bir bulgudur. Bu sebeple KKKA’lı hastalarda özellikle trombosit gibi kan elemanlarının takviyesinin ivedilikle yapılması hayati öneme sahiptir. Buna karşın COVID-19’lu hastalarda ise nefes darlığı, öksürük gibi solunum sorunları daha ön planda olup hastaların yoÄŸun bakım desteÄŸi almasını gerektirecek kadar ciddi olabilmektedir.

Ülkemizde de bu olgular için ortalama %5 civarında bir ölüm riskinin olduÄŸunu bilmekteyiz. Özellikle doÄŸayla ve kenelerle olan temasın artması nedeniyle yaz aylarında KKKA olguları artarak görülmeye baÅŸlamaktadır. Pandemi dolayısıyla ülke genelinde uygulanan izolasyon ve kısıtlama tedbirlerine raÄŸmen son 2 ay içerisinde artan sayıda KKKA olgusu karşımıza gelmiÅŸtir. Bunun en önemli sebeplerinden birinin de köy, yayla gibi alanların ne yazık ki adeta izolasyondan bir kaçış noktası olarak görülmesi olduÄŸunu söyleyebiliriz. Bu sene ülkemizden bildirilen vefat olguları olmakla birlikte bizim takip ettiÄŸimiz KKKA’lı olgular arasında sevindirici olarak ölümcül bir vaka olmamıştır.

Günümüz pandemi sürecinde çok ilginç bir hastayla da karşılaÅŸtık. 60 yaÅŸlarında GümüÅŸhane’den bu ay içinde ateÅŸ, halsizlik ve nefes zorluÄŸu gibi ÅŸikayetlerle gelen olguda “COVID-19” ve “KKKA” hastalığı teÅŸhisi bir arada konulmuÅŸ olup erken tanıya ekibimizin deneyim ve ön görülü yaklaşımı sayesinde ulaşılmıştır. Prof. Dr. Selçuk KAYA baÅŸkanlığındaki ekibimiz hastaya her iki hastalığına dönük olarak tedaviler verilmiÅŸtir. Tedavi altında genel durumu hızla düzelen ve kan deÄŸerlerinde iyileÅŸme gözlenen hasta yaklaşık 10 günlük yatışı sonucunda yoÄŸun bakım desteÄŸine dahi ihtiyaç duymadan ÅŸifa ile taburcu edilmiÅŸtir. Bu vesileyle sevgili vatandaÅŸlarımızdan hijyen, maske, sosyal mesafe gibi çok önemli tedbirlere uyum konusunda gösterdikleri hassasiyet ve özeni aksatmadan sürdürmelerini bekliyoruz. Özellikle kırsal alanlarda, doÄŸayla temasta olunan durumlar/faaliyetlerde mümkün olduÄŸunca açık renkli kıyafetler giyinmeli ve kiÅŸiler günlük olarak kene tutunması yönünden kendi muayenelerini çıplak bir ÅŸekilde yapmalıdırlar.

KKKA gibi önemli zoonotik hastalıklardan korunmada da bu tedbirlerin yanı sıra özellikle kenelerle temastan kaçınma ve ilgili tedbirlere azami özen göstermelerini, hastalığı düÅŸündüren klinik bulgular geliÅŸtiÄŸinde de da vakit geçirmeden en yakın saÄŸlık kuruluÅŸuna müracaat etmelerini önemle rica ediyoruz. 

 

Previous Next