Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Farabi Hastanesi GöÄŸüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Dr. ÖÄŸretim Üyesi Olcay Ayçiçek, dünyada her yıl ortalama 230 bin kiÅŸinin, Türkiye’de ise 600-bin arası kiÅŸinin suda boÄŸularak hayatını kaybettiÄŸini belirterek, vatandaÅŸların güvenli yerlerde denize girmeleri ve cankurtaran hizmetinin olduÄŸu plajları tercih etmesi gerektiÄŸini söyledi.

Yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte ülkemizde boÄŸulma vakaları yaÅŸanmaya baÅŸlarken, Dünya SaÄŸlık Örgütü (WHO) verilerine göre dünya genelinde her yıl ortalama 230 bin kiÅŸi suda boÄŸularak hayatını kaybediyor. Türkiye’da ise her yıl ortalama 600 ila bin kiÅŸinin suda boÄŸularak hayatını kaybettiÄŸi kaydedilirken, 1-24 yaÅŸ arasındaki kiÅŸiler suda boÄŸulma riski en yüksek olan yaÅŸ grubunu oluÅŸturuyor. Bu sayının doÄŸal afetlerden bile daha fazla can kaybına yol açtığı belirtilirken, boÄŸulmaların yüzde 70’ten fazlası yaz aylarında özellikle tatil dönemlerinde meydana geliyor. Konuyla ilgili uyarılarda bulunan Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Farabi Hastanesi GöÄŸüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Dr. ÖÄŸretim Üyesi Olcay Ayçiçek, vatandaÅŸların güvenli yerlerde denize girmeleri gerektiÄŸini söyledi. Ülkemizde her yıl 600 ila bin kiÅŸinin suda boÄŸulma sonucu hayatını kaybettiÄŸine dikkat çeken Ayçiçek, "Yaz mevsiminde, bayram tatillerinde boÄŸulma vakalarında artış gözlemliyoruz. Bu nedenle vatandaÅŸlarımızın bu konuda dikkatli olmaları gerekir. Suda boÄŸulma, suya battıktan sonra nefessiz kalma sonucu geliÅŸen durum olarak tanımlanır. Dünya SaÄŸlık Örgütü’nün (WHO) verilerine göre dünya çapında önlenebilir ölümler arasında en yaygın üçüncü neden. DSÖ’ye göre dünya genelinde her yıl ortalama 230 bin civarında kiÅŸi suda boÄŸularak hayatını kaybetmektedir. Türkiye’de ise her yıl ortalama 600 ila bin kiÅŸi suda boÄŸularak hayatını kaybediyor. Bu ciddi bir oran. Bu bakımdan vatandaÅŸlarımızın özellikle güvenli yerlerde denize girmeleri, cankurtaran hizmetinin olduÄŸu plajları tercih etmesi çok önemli" dedi.

"Kalıcı hasara yol açabilir"

Su altında kalma süresinin kiÅŸide kalıcı hasarlara yol açabileceÄŸine dikkat çeken Ayçiçek, boÄŸulma olayı sırasında veya hemen sonrasında görülen etkileri ÅŸöyle anlattı:

"Nefessizlik (Hipoksi): BoÄŸulan kiÅŸi suya batınca nefes alamaz ve kısa sürede oksijen yetersizliÄŸi baÅŸlar. Bu durum çok tehlikelidir, çünkü beyin 4-6 dakika oksijensiz kaldığında hasar görmeye baÅŸlar. Bilinç kaybı: KiÅŸi su altında birkaç dakika kalırsa bayılabilir. Bilinç kaybı, müdahale gecikirse kalıcı hasara yol açabilir. Kalp durması: Nefes alamama kalp atışlarının durmasına neden olabilir. Bu durumda acil müdahale (CPR) hayat kurtarıcıdır."

Ayçiçek, uzun vadeli hasarları da ÅŸöyle anlattı:

"BoÄŸulmadan kurtulan bazı kiÅŸilerde olaydan sonra uzun süre devam eden saÄŸlık sorunları oluÅŸabilir: Beyin Hasarı: Oksijensiz kalma süresi uzunsa kiÅŸi yaÅŸasa bile beyninde kalıcı hasarlar olabilir. Bu hafıza kaybı, konuÅŸma bozukluÄŸu, dikkat dağınıklığı gibi sorunlara yol açabilir. Hareket Bozuklukları: Sinir sistemi zarar gördüyse kiÅŸi yürüme, el-kol hareketleri gibi iÅŸlevlerde zorluk yaÅŸayabilir. Psikolojik Etkiler: BoÄŸulma tehlikesi geçiren kiÅŸilerde travma, suya karşı korku (hidrofobi), panik atak veya stres bozuklukları geliÅŸebilir. Bu da kiÅŸinin hayat kalitesini olumsuz etkileyebilir. AkciÄŸer Problemleri: Olay sonrası bazı kiÅŸilerde zatürre (aspirasyon pnömonisi) gibi solunum yolu enfeksiyonları geliÅŸebilir."

"Başını yana çevirin, kusturmaya çalışmayın"

BoÄŸulma vakalarında alınacak tedbirlerle ilgili bilgi veren Ayçiçek, "BoÄŸulan kiÅŸiye yardım edecek kiÅŸinin önce kendi güvenliÄŸini kontrol altına alması gerekir. Hasta güvenli bir ÅŸekilde kıyıya alındıktan sonra hemen 112’ye haber verilmeli. Hastanın nefes alıp almadığı, bilincinin kapalı olup olmadığı kontrol edilmeli. Başını yana çevirin, kusturmaya çalışmayın. Nefes kontrolünü gözlemleyin, tekrar bilinci kapanırsa tekrar 112’yi bilgilendirin. EÄŸer hastanın bilinci kapalı, solumuyorsa bu durumda en hızlı sürede kalp ve solunum masajı yapılmalı. Bunun da eÄŸitim görmüÅŸ kiÅŸiler tarafından yapılması gerekiyor" ifadelerini kullandı.