haberler

ELK3040 Yüksek Gerilim Tekniği Grup Projesi Sunum ve Demo Günleri

ELK3040 Yüksek Gerilim Tekniği Grup Projeleri Sunum ve Demo Günleri 

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'nde yürütülen ELK3040 Yüksek Gerilim Tekniği dersinin 2025–2026 Bahar Dönemi grup projesi sunumları ve canlı deney demoları, 2–3 Mayıs 2026 tarihlerinde başarıyla tamamlanmıştır.

Prof. Dr. Emre ÖZKOP koordinatörlüğünde yürütülen bu etkinlik; MÜDEK akreditasyon çerçevesinde belirlenen program çıktılarının (PÇ) ölçülmesi ve kanıtlanması açısından son derece kritik bir uygulama niteliği taşımaktadır. Öğrenciler, tasarladıkları yüksek gerilim devrelerini teknik raporlarla belgeledikten sonra sözlü sunumlar ve çalışan prototip demonstrasyonlarıyla değerlendirme jürisinin karşısına çıkmıştır.

MÜDEK Program Çıktılarına Katkı
Bu grup projesi uygulaması; Elektrik-Elektronik Mühendisliği programına ait 11 MÜDEK program çıktısından 9'unu doğrudan hedeflemekte ve bu çıktılara somut, ölçülebilir kanıtlar üretmektedir. Aşağıdaki tablo, projenin her bileşeninin hangi program çıktısına katkı sağladığını özetlem

Program Çıktısı (PÇ) PÇ Tanımı (Özet) Projede Karşılandığı Etkinlik
PÇ1 Matematik, fen bilimleri ve EEM'ye özgü konularda kuramsal ve uygulamalı bilgi Devre hesaplamaları, dalgalanma ve verimlilik formülleri, bileşen seçimi
PÇ2 Karmaşık mühendislik problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme Gerilim katlayıcı tasarımı, simülasyon-gerçek karşılaştırması, hata giderme
PÇ3 Gerçekçi kısıtlar altında sistem/cihaz tasarlama; modern tasarım yöntemleri Güvenlik, maliyet ve mevcut malzeme kısıtları altında prototip tasarımı
PÇ4 Modern teknik ve araçları (LTSpice, KiCad, osiloskop, HV prob) seçme ve kullanma Simülasyon yazılımları ve laboratuvar ölçüm ekipmanlarının etkin kullanımı
PÇ5 Deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, analiz ve yorumlama Yük regülasyonu, ripple ölçümü, termal test ve kapsamlı test kampanyası
PÇ6 Disiplin içi takımlarda etkin çalışma; bireysel çalışma becerisi 3–4 kişilik gruplar halinde iş bölümü ve ortak prototip üretimi
PÇ7 Etkin sözlü/yazılı iletişim; rapor yazma ve sunum yapabilme Teknik rapor hazırlama, 15 dakikalık sözlü sunum, soru-cevap etkinliği
PÇ9 Etik ilkelerine uygun davranma; mesleki ve etik sorumluluk Etik beyanname, intihal denetimi (%10 benzerlik sınırı), güvenlik protokolleri
PÇ10 Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi uygulamaları 11 haftalık takvim yönetimi, risk analizi tablosu ve güvenlik prosedürü

Not: Bu proje uygulaması, MÜDEK'in Washington Accord ve EUR-ACE çerçevelerinde tanınan program çıktısı temelli eğitim anlayışıyla tam uyum içindedir.

Proje Hakkında

Dersin Amacı ve Kapsam

ELK3040 Yüksek Gerilim Tekniği dersi kapsamındaki grup projesi uygulaması; öğrencilerin yüksek gerilim devrelerinin tasarımı, simülasyonu, fiziksel gerçekleştirilmesi, test edilmesi ve güvenli kullanımı konularında deneyim kazanmalarını hedeflemektedir. Proje, ders notunun %20'sini oluşturmakta olup şu bileşenlerden oluşmaktadır:

Değerlendirme Bileşeni Katkı Payı (%) İlişkili Program Çıktısı
Literatür ve Teorik Analiz 25 PÇ1
Uygulama Çalışması (Simülasyon/Deney) 30 PÇ2, PÇ4, PÇ5
Yazılı Rapor 30 PÇ3, PÇ7, PÇ9
Sunum 15 PÇ6, PÇ7
TOPLAM 100  

Gruplar ve Katılımcılar

Proje, 35 adet 4 kişilik grup ve 1 adet 3 kişilik grup olmak üzere toplam 143 öğrenci ile yürütülmüştür. Öğrenciler 16–18 Şubat 2026'da gruplarını oluşturmuş; yaklaşık 11 haftalık bir süreçte planlama, tasarım, montaj, test ve raporlama aşamalarını tamamlayarak sunum gününe hazır hale gelmiştir. Bu süreç, PÇ10 kapsamındaki proje ve risk yönetimi kazanımlarını bizzat yaşayarak pekiştirme fırsatı sunmuştur.

Proje Konuları 

Öğrenciler üç ana kategoride toplanan geniş bir konu havuzundan tercihlerini yapmıştır. Her kategori, mühendislik tasarım yetkinliklerini (PÇ3) ve modern araç kullanımını (PÇ4) farklı boyutlarda pekiştirmiştir:

A. Yüksek Doğru Gerilim Üretimi (PÇ1, PÇ2, PÇ3)

Doğrultucu devreler, gerilim katlayıcılar (Cockroft-Walton, Marx generatörü, Dickson şarj pompası), elektrostatik generatörler (Van de Graaff, Pelletron) ve HVDC ile piezo sürücüler.

B. Yüksek Alternatif Gerilim Üretimi (PÇ1, PÇ4, PÇ5)

Deney transformatörleri, seri/paralel rezonans devreleri, Tesla bobini ve SSTC gibi ileri düzey devre topolojileri.

C. Darbe Gerilimi Üretimi (PÇ2, PÇ3, PÇ5)

Tek ve çok katlı Marx darbe generatörleri, Blumlein hattı, Fitch generatörü ve nanosaniye darbe sistemleri.

Sunum ve Demo Formatı: PÇ6 ve PÇ7'nin Ölçülmesi

Her grubun 15 dakikalık sunumu; MÜDEK kapsamında PÇ6 (takım çalışması) ve PÇ7 (iletişim becerileri) için birincil ölçüm etkinliği işlevi görmüştür. Değerlendirme kriterleri şu şekilde belirlenmiştir:

Kriter Puan MÜDEK PÇ
İçerik (teknik doğruluk ve kapsamlılık) 40 PÇ1, PÇ2
Anlatım ve İletişim (akıcılık, göz teması) 25 PÇ7
Görsel Materyal (slayt tasarımı, grafikler) 20 PÇ7
Zaman Yönetimi 5 PÇ10
Soru-Cevap (teknik kavrama yetkinliği) 10 PÇ2, PÇ5

Demo sürecinde her grup; prototipin güvenlik özelliklerini sergilemiş, prob ile çıkış gerilimini canlı ölçmüş ve simülasyon sonuçlarıyla karşılaştırmıştır. Bu aşama, PÇ5 kapsamındaki deney ve analiz yetkinliğini sahada somutlaştırmıştır.

Güvenlik, Etik ve Mesleki Sorumluluk: PÇ9 ve PÇ10

Bu projenin programımız açısından en değerli boyutlarından biri, öğrencilerin yüksek gerilim güvenliğini hem teorik hem de uygulamalı biçimde özümsemiş olmalarıdır — bu doğrudan PÇ9 ve PÇ10'un gerçek yaşam koşullarında sınanması anlamına gelmektedir.

  • Her grup, danışman imzalı güvenlik kontrol listesini tamamlamadan yüksek gerilim testlerine başlayamamıştır.
  • Tüm prototiplerde deşarj dirençleri, izolasyon malzemeleri ve "HIGH VOLTAGE" uyarı etiketleri zorunlu tutulmuştur.
  • Grup projesi raporlarının özgünlük oranı intihal engelleme yazılımıyla denetlenmiş, benzerlik oranı en fazla %10 olarak sınırlandırılmıştır.
  • Her öğrenci, Grup Projesi Etik Beyannamesi'ni imzalayarak akademik dürüstlüğe bağlılığını teyit etmiştir.

Ders Koordinatörü Görüşü

"Bu proje uygulaması, yalnızca Yüksek Gerilim Tekniği alanında değil; tasarım, deney, iletişim, takım çalışması ve etik sorumluluk gibi MÜDEK'in belirlediği temel mühendislik yetkinliklerinin bütününü kapsayan, gerçek anlamda bütünleşik bir öğrenme deneyimi sunmaktadır. Öğrencilerimizin bu dönemki performansı, programımızın sürekli iyileştirme hedefleriyle örtüşen somut kanıtlar üretmiştir."

Prof. Dr. Emre ÖZKOP, ELK3040 Dersi Koordinatörü, KTÜ EEE Bölümü

 

 


05 Mayıs 2026